محمد رضا قمشه اى

63

مجموعة آثار آقا محمد رضا القمشه اى حكيم صهبا ( فارسى )

كتاب فصوص را در تهران نزد استاد محقّق ، خاتم المتألهين ، ميرزا محمّد رضا قمشه‌اى ، قرائت كرد . وى حواشى و تعاليق درخشان استاد را به نسخهء كتاب خود منتقل ساخته و با دقت اغلاط كتاب را تصحيح كرده است . در مقدمهء نيز تعليقات ميرزا محمّد رضا و نيز حواشى مفيدى كه با علامت 12 مشخص شده مندرج است . همهء اين حواشى محقّقانه و آموزنده و در بردارندهء طرح و حلّ بسيارى از عويصات فنّ عرفان است » . « 1 » « برخى از اساتيد نقل مىنمودند ، مرحوم آقا محمّد رضا قمشه‌اى هم معتقد به سلوك به طريق ملّا صدرا و مير فندرسكى و آقا محمّد بيدآبادى و جماعت ديگر از متشرعين بود ، لذا او و استاد او ، عارف بىنظير آقا سيّد رضى لاريجانى ، هرگز خود را در معرض قطبيت و مريد بازى قرار نمىدادند كه مردم عوام را به تله اندازند با « گردو و دستمال و نبات مردم نادان بيچاره را به فقر مشرف سازند » و از اين قبيل كارها ، سخت تحاشى و پروا داشتند . أعاظم عرفاى سلف نيز همين رويّه را داشتند و در پرورش دانشمندان مستعدّ كوشا بودند . لذا فضلا و محقّقان بزرگ را تربيت مى نمودند و هرگز در صدد اندوختن مال و اظهار ادّعاهاى بىاساس و عوام فريبى بر نمىآمدند . عرفان و تصوّف به معناى واقعى پديد آورندهء يك عدالت اجتماعى و بوجود آورندهء يك دنياى با صفا و صميميت دور از كشمكشهاى مادّى است ، در صورتى كه منشأ دنيا دارى و عوام فريبى و نيرنگ نشود . . . همين آلودگيها كه از مدّعيان كاذب ظاهر شد تيشه به ريشهء عرفان زد » . « 2 » آقا محمّد رضا قمشه‌اى ( 1306 ه . ق . ) بر شواهد و اسفار حواشى نوشته

--> ( 1 ) - همان كتاب ، ص پنجاه و هفت . ( 2 ) - آشتيانى ، سيّد جلال الدين ، رسائل حكيم سبزوارى ، صص 102 ، 103 .